Het wielerseizoen is al even onderweg, maar voor Annemiek van Vleuten telt er maar één echte aftrap: Omloop Het Nieuwsblad. Dit weekend is het weer zover. “Dat voelt nog steeds als de opening van het Europese en klassieke seizoen,” zegt ze. “Daar ging mijn hart als renster sneller van kloppen en eerlijk gezegd als kijker nu nog steeds.”
In aanloop naar het klassieke wielervoorjaar spreken we met Annemiek. De voormalig wereld- en olympisch kampioene volgt de koers inmiddels vanaf de zijlijn, onder meer als analist bij de NOS, maar haar band met de klassiekers is onverminderd sterk. Ze blikt vooruit op het seizoen en deelt inzichten uit haar eigen carrière.
Waar vroege koersen in Spanje vaak een rustige opmaat zijn, draait het in de klassiekers direct om chaos, kou en controleverlies. “Hopelijk krijgen we ook slecht weer,” lacht ze. “Als renner zat je daar nooit op te wachten, maar voor de kijker maakt juist die strijd tegen de elementen het episch.”
Haat-liefde met het klassieke voorjaar
De klassiekers beleefde Annemiek van Vleuten anders dan grote rondes of een WK. Niet zozeer door het niveau, maar door de constante strijd om positie. “Het is continu vechten om van voren te zitten. In de kou, vaak in de regen, met kasseien en korte klimmetjes. Je mag geen seconde je focus verliezen.” Juist dat maakte het zenuwslopend. “Zeker in het begin, als je nog met 200 rensters aan het knokken bent, had ik daar een haat-liefdeverhouding mee. De koers begon voor mij vaak pas echt te leven in het laatste uur, als het peloton was uitgedund.”
Nu ze niet meer zelf aan de start staat, beleeft ze die hectiek anders. “Als kijker zie je hoe snel alles elkaar opvolgt: kasseistroken, obstakels, positionering. Dat maakt het juist heel mooi om te zien.”
De wens van een lekke band
Een moment uit de Ronde van Vlaanderen 2021 staat voor Annemiek symbool voor de mentale strijd in de topsport. Op weg naar de Oude Kwaremont voelde ze de druk toenemen. “Ik wist: hier moet het gebeuren. Maar tegelijkertijd hoopte ik op een lekke band.”
Ze noemt het een vluchtgedachte. “Dan was ik er vanaf. Dan had ik een excuus. Dat gevoel, dat je eigenlijk van de situatie af wilt, heb ik vaker gehad.” Ze wist de gedachten te parkeren, viel later op de Paterberg nog een keer aan en won de Ronde van Vlaanderen. “Twintig kilometer nadat ik nog hoopte op een lekke band.”
Loslaten van perfectie
Een ander inzicht kwam pas later in haar carrière: de overtuiging dat je elke dag maximaal moet presteren, bleek niet houdbaar. “Ik dacht altijd dat toppers elke dag naar perfectie streven. Dat heb ik losgelaten.”
In plaats daarvan leerde ze kiezen. “Er zijn momenten waarop het verschil wordt gemaakt, daar moet je alles geven. Maar er zijn ook dagen waarop het niet uitmaakt of je met 195 of 200 watt thuiskomt. Dat gaat het verschil niet maken.”
Onder begeleiding van trainer Louis Delahaye ontdekte ze bovendien dat harder trainen niet altijd beter trainen is. “Ik dacht dat je alleen beter werd door elke dag in het rood te rijden. Later begreep ik dat fitheid, herstel en omvang voor mij veel belangrijker waren. Juist doordat ik fris de finale inging, won ik koersen.”
Accept, Adapt and Move On
Die lessen komen samen in haar kernboodschap: Accept, Adapt and Move On. “Als topsporter ben je continu bezig met omgaan met veranderde omstandigheden. Zeker in het wielrennen kun je niets voorspellen.”
Volgens Annemiek ligt daar een duidelijke parallel met het bedrijfsleven. “Je kunt plannen maken, maar uiteindelijk draait het om flexibiliteit. De beste aanpassers accepteren wat ze niet onder controle hebben en zien alsnog kansen. Wie blijft hangen in frustratie, mist die.”
Een pijnlijk maar bepalend voorbeeld was haar val op de Olympische Spelen in Rio. “Ik was onderweg naar goud en belandde in het ziekenhuis. Daar had ik in kunnen blijven hangen, maar het werd juist een omslagpunt.” De teleurstelling werd brandstof. “Het leerde me omgaan met dingen die je niet kunt controleren. En het liet me zien dat ik tot meer in staat was dan ik ooit had durven dromen.”
Het is een les die ze nu, ver buiten het peloton, blijft doorgeven. “Het is niet gelukt en dan? Wat haal je er nog uit? Welke kansen zijn er nog wél? Dat is de vraag die alles verandert.”
Wil je meer weten over Annemiek van Vleuten als spreker? Bekijk zijn profiel hier.