‘De kracht van schaatsen in het moment zelf – het pure gevoel op het ijs – dat is wat de sport levendig houdt.’
Dit weekend is het weer zover: het schaatsseizoen begint! In Thialf barst de strijd los en nemen de beste schaatsers het tegen elkaar op om zich te kwalificeren voor de World Cup. Tijdens dit toernooi, maar ook bijvoorbeeld het EK dat nog volgt in januari, zullen enkele SportsSpeakers en ex-topschaatsers als analist actief zijn voor de NOS. Erben Wennemars, Ireen Wüst en Mark Tuitert zullen net als vorig jaar aan de desk van onze nationale omroep zitten.
In aanloop naar het schaatsseizoen zijn we met ze in gesprek gegaan. Hierbij bespraken we onder andere de nieuwe ontwikkelingen in het schaatsen, de volgende generatie schaatsers, een terugblik op hun eigen carrière en de link vanuit topsport en schaatsen met het bedrijfsleven.
We starten met Erben Wennemars. Hij werd wereldkampioen sprint en heeft meerdere wereldtitels op de 1000 meter op zijn naam staan. Zijn schaatscarrière werd gekenmerkt door zowel successen als uitdagingen, waaronder een zware valpartij in 2003, waarna hij zich sterk terugvocht. Mede vanwege zijn enthousiasme en energie is hij tegenwoordig een gewaardeerd analist en spreker.
Hoe kijk jij naar de nieuwe generatie schaatsers?
‘De nieuwe generatie heeft ongelofelijk veel energie en werkt met technieken en kennis die voor ons bijna onvoorstelbaar waren. Maar ik zou ze ook het plezier en de vrijheid willen meegeven die schaatsen zo bijzonder maakt. Ze hebben nu de kans om een mooie balans te vinden: optimaal gebruik maken van data en technologie, maar ook leren genieten van de weg ernaartoe. Want uiteindelijk zit de kracht van schaatsen in het moment zelf – het pure gevoel op het ijs – dat is wat de sport levendig houdt.’
Wat zie jij als de belangrijkste ontwikkelingen die schaatsers en trainers dit seizoen op het oog moeten houden?
‘De balans tussen inspanning en herstel is cruciaal, zeker nu trainingen intensiever worden. Een sportcarrière lijkt op het ritme van de natuur: je hebt tijden van groei, momenten om te rusten en dan de pieken van de competitie. Voor schaatsers en trainers ligt de uitdaging in het vinden van een natuurlijke balans, waarin hard werken samengaat met momenten van loslaten en bijsturen. Wanneer je je daarop richt, kunnen prestaties soms onverwacht naar een hoger niveau stijgen.’
Wat zijn volgens jou de grootste veranderingen in de schaatswereld sinds jouw actieve carrière?
‘Het gebruik van technologie en data is enorm toegenomen en heeft prestaties vooruitgeholpen. Maar het kan ook de spontaniteit wegnemen als je alles te sterk wilt controleren. In de sport, net als in de natuur, gaat het erom dat je ook ruimte overlaat voor de onverwachte momenten die niet in cijfers te vangen zijn. Vroeger was mijn drijfveer vooral de liefde voor het schaatsen zelf – de snelheid en het gevoel op het ijs. Nu is het soms een uitdaging om naast de data en de analyses diezelfde vrijheid en vreugde in het schaatsen vast te houden.’
Als jij terugkijkt op je eigen prestaties, welk advies zou je nu aan je jongere zelf geven?
‘Ik zou mezelf zeggen: ‘Erben, geniet van elke stap. Echte voldoening zit in de weg ernaartoe, niet alleen in de records en medailles.’ Vroeger was ik zo gericht op het eindresultaat, maar ik heb geleerd dat het proces zelf vaak net zo waardevol is. Net als een boer die het land bewerkt en geduldig wacht, zou ik mezelf aanmoedigen om de schoonheid te zien in elke training en elke wedstrijd zonder alles te willen forceren. Rust vinden in de reis zelf maakt dat je uiteindelijk verder komt.’
Na je carrière ben je terechtgekomen in het bedrijfsleven. Welke parallellen én verschillen zie je tussen topsport en het bedrijfsleven?
‘In beide werelden draait het om het vinden van je ‘waarom’. Die diepe drijfveer is als de grond die een boer bewerkt – een stevige basis. Topsport is vaak doelgericht en duidelijk afgebakend: je hebt je trainingen, wedstrijden en rustmomenten. In het bedrijfsleven is er meer ruimte voor variatie en onverwachte wendingen. Dat geeft kansen om op een nieuwe manier naar succes te kijken – met toewijding én flexibiliteit. Ik geloof dat de mooiste resultaten ontstaan als je werkt vanuit je kern en openstaat voor het onverwachte. Zowel in sport als in het bedrijfsleven is het de balans tussen voorbereiding en loslaten die het verschil maakt.’